Yunus Yurduseven

Android Developer & Software Test Engineer

Yazılım Test Mühendisliği Sertifikaları

Yazılım Testinin zaman içerisinde popülerliğinin artması ve daha fazla sayıda insanın bu alanda bir kariyer inşa etme isteğine sahip olması ile birlikte kaçınılmaz olarak işverenler bu kişiler arasında bir seçim yapmak durumunda kaldılar. Bu seçimde onlara yardımcı olabilmek amacıyla da zaman içerisinde farklı oluşumların eğitim ve sertifika programları ortaya çıktı. Günümüzde yaygın şekilde kabul gören belli sertifika programları olsa da aslında arkaplanda yazılım testi yapan kişiler için sertifika sağlayan o kadar çok board/enstitü vs. var ki araştırmaya ilk başladığımda bu sayı beni çok şaşırttı. Ancak bunların bir çoğunun sadece kağıt üzerinde kalan sertifikalar olduğunu anlamak pek de uzun sürmedi. Bu sebeple, yazının devamında sadece kariyeriniz açısından faydalı olabilecek, uluslararası kabul edilirliği belli bir düzeyi aşmış ve iş ilanlarında yer verilen sertifikalara yer vermeye çalıştım.

İlk olarak sertifika sağlayan kuruluşlara yer vermek gerekirse;

Bu dört kuruluşun içerisinde önce ISTQB ardından da ISCB’nin diğer ikisine göre daha yaygın olduğunu söylemekte fayda var. Özellikle ISTQB bir çok farklı sertifika programı ve yerel temsilikleri sayesinde daha geniş kitleler tarafından bilinen ve yaygınlığı çok yüksek olan bir “board” olduğunu söyleyebiliriz.

ISTQB

ISTQB tarafından verilen sertifikalar üç farklı uzmanlık seviyesinde yer almaktadır. Bunun yanında özel uzmanlık gerektiren bazı alanlarla ilgili de sertifikaları bulunmaktadır. Eğer ISTQB sertifikalarını alarak kariyerinize yön vermek istiyorsanız ilk olarak hazırlanmanız gereken sertifika “Foundation Level” olacaktır. Çünkü diğer sertifikaların başvuru şartlarında bu sertifikayı almış olmak önkoşul olarak yer alıyor. Ayrıca “Foundation Level” sertifikası internette de hakkında en çok bilgi bulabileceğiniz sertifikalardan birisi.

Source: istqb.org

Bu sertifikayı aldıktan sonra “Agile”, “Core” veya uzmanlık alanlarını içeren “Speciality” gibi üç farklı kategoride yer alan sertifikaları almak için diğer sınavlara girebilirsiniz. ISTQB halihazırda var olan sertifikalara ek olarak sürekli yenilerini çıkarmaya devam etmekte. Ancak ne yazık ki ülkemizde alınabilecek olan sertifikalar çok sınırlı. Gerçi yazılım sektöründe test mühendislerinin uzmanlaşması üzerine fazla bir arayış olmadığı için talep yetersizliğinden kaynaklı olarak da bu tarz bir yol tercih ediliyor olabilir. Türkiye’de Turkish Testing Board tarafından yapılan ISTQB sınavları sadece

  • ISTQB® Certified Tester Foundation Level
  • ISTQB® Certified Tester Foundation – Agile Tester Extension
  • Test Manager – ISTQB® Certified Tester Advanced Level
  • Test Analyst – ISTQB® Certified Tester Advanced Level
  • Technical Test Analyst – ISTQB® Certified Tester Advanced Level

şeklinde olmak üzere 5 adet. Fakat resimden de görülebileceği üzere ISTQB’nin sunmuş olduğu sertifikalara çok daha çeşitli.

Hem ISTQB’nin kendi sitesinden hem de TTB’un sitesinden sınavlara yönelik syllabus ve diğer bazı dökümanlara erişebilirsiniz.

Bu sertifikaların yaygınlığına gelecek olursak ISTQB’nin kendi yayınladığı verilere göre dünya üzerinde Aralık 2017 itibariyle 535 binden fazla sertifika dağıtılmış durumda.

ISCB-QAI

International Software Certification Board 1985 yılından bu yana yüzden fazla ülkede 50 binden fazla sertifika dağıtmış durumda. ISTQB’den sonra en çok bilinen yazılım testi sertifikalarına sahip olduğunu söylemek sanırım yanlış olmaz. Hatta geçtiğimiz günlerde internette dolaşırken eskiden çalışmış olduğum Turkcell’in “ISTQB veya CAST” sertifikasına sahip uzmanlar aradığı bir ilanına denk geldim. ISCB-QAI tarafından verilen sertifikaları almak için resmi sitesi üzerinden kaydoluyorsunuz. Sınavlar online olarak yapıldığı için gününü seçip sınav merkezi tercihi yaptıktan sonra gidip sınava girebiliyorsunuz. Bulunduğunuz şehirde bir sınav merkezi olup olmadığını buradan öğrenebilirsiniz.

QAI tarafından verilen üç farklı sertifika var. Bunlar sırasıyla CAST, CSTE ve CMST.

  • CAST (Certified Associate in Software Testing), ISTQB tarafından yapılan “Foundation Level” sınavına denk geliyor denilebilir.
  • CSTE (Certified Software Testing), profesyonel seviyede yazılım testi ve kalite kontrolü yapabilme yeterliliğine sahip kişilere veriliyor.
  • CMST (Certified Manager of Software Testing) ise bu alanda yönetici olma yeterliliğine sahip olmayı gösteren bir sertifika.

IIST

International Institute for Software Testing’in sitesine her girdiğimde açıkcası amatör birileri merdiven altı sertifika sağlıyormuş izlenimine kapılıyorum. Fakat ilginç bir şekilde yurtdışında bu sertifikayı iş ilanlarında sıkça görebiliyorsunuz. Sağlamış oldukları CSTP (Certified Software Testing Professional) sertifikaları uzantısında yer alan harfe göre değişiklik gösteriyor. Özel uzmanlık alanlarında vermiş oldukları sertifikaların detaylarına girmezsek IIST tarafından da ISTQB ve QAI’da olduğu gibi üç farklı seviye için sertifika veriliyor.

  • CSTP-A (Certified Software Test Professional Associate Level)
  • CSTP-P (Certified Software Test Professional Practitioner Level)
  • CSTP-M (Certified Software Test Professional Master Level)

Doğrudan sertifika sınavına girmektense öncesinde eğitim alınması zorunlu ve eğitimler de genellikle A.B.D’de oluyor. Benim bildiğim kadarıyla Türkiye’de bu sertifikalara yönelik herhangi bir girişim bulunmuyor.

International Software Test Institute

Diğerlerinin aksine sektörde nasıl bir karşılığı olduğuyla ilgili herhangi bir veriye ulaşamadığım için fazla bir şey söylemek istemiyorum. Ancak sistemi şu şekilde özetleyebiliriz. Sertifika sınavı için kayıt oluyorsunuz, verilen kaynaklara çalışıp sınava giriyorsunuz ve online sertifikanızı alıyorsunuz. Başvuranların sertifika alma oranı %99’un üzerinde olduğu ve eğer sertifika alamazsanız paranızı iade ettikleri için en iyisi bu bahsi burada kapatalım. 🙂

Alabileceğiniz sertifikalar ise şu şekilde;

  • ASTC (Accredited Software Tester Certification)
  • ASTMC (Accredited Software Test Manager Certification)
  • ASTAC (Accredited Software Test Automator Certification)

Bunların dışında yer vermek istediğim bir diğer sertifika ise Microsoft tarafından verilen “Software Testing with Visual Studio”. Özellikle .Net tabanlı projelerde yer alan kişiler için faydalı olabilecek bir sertifika olduğunu düşünüyorum. Online olarak da sınava girip alınabildiği için tercih edilebilecek bir sertifika diyebilirim.

 

Yazılım Testi Nedir ?

Yazılım testi denildiğinde aslında geçmişi neredeyse 40 yıl öncesine kadar giden bir alan karşımıza çıkar. İlk “bug”ın bulunmasından günümüze kadar geçen süreç içerisinde çok büyük gelişmeler sağlayan bu alanla ilgili hem Türkçe hem de İngilizce olarak bol miktarda kaynak var. Dolayısıyla fazla detaya girmeden basitçe ifade etmek gerekirse yazılım testi; test edilen bir ürün veya servisin kalitesinin belirlenmesine yönelik sürdürülen süreçtir.

Yazılım testinin tanımlanmasında önemli olan noktaların başında bu işlemin sadece tek seferlik olmadığı, bir süreç olarak devam etmesi gerekliliğidir. Ürünün doğrulanması (verification) ve geçerlenmesi (validation) süreci şeklinde de tanımlanabilecek olan yazılım testi, biraz daha detaya inildiğindeyse risk yönetimi, güvenlik vb. alanlarla da çok sıkı bir şekilde ilişki içerisine girer.

Yazılım testiyle ilgili olarak en büyük yanılgıların başında sanırım bu işlemin sadece test edilen üründe açık (defect, bug, error) bulmakla ilgili olduğunun sanılması geliyor. Aslında üründe bu açıkların oluşmasının engellenmesinden tutun da ortaya çıkan ürünün müşterinin istediği ürünle uyumlu olup olmamasına kadar bir çok farklı açıdan kontrollerin gerçekleştirilmesi yazılım testinin bir parçasıdır.

Ülkemizde de son zamanlarda giderek önemi artan bir alan haline gelmesiyle birlikte insanların da farkındalığı ve bu alana bakış açıları olumlu yönde değişim göstermekte. Ancak halen çok eksikler olduğunu bir çok terimin Türkçe’ye tam olarak kazandırılamasından anlayabiliriz. Mesela yukarıda kullanmış olduğum verification ve validation terimleri farklı şeyleri ifade etmesine rağmen bir çok Türkçe kaynakta aynı anlamda kullanılmakta. Bu alanda en güzel çalışmaları sanırım Turkish Testing Board yapıyor. Hazırlamış oldukları Yazılım Testi Terimleri Sözlüğü benim gördüğüm en kapsamlı Türkçe çalışma.

Son olarak değinmek istediğim nokta ise sertifikalar. Yazılım testi dünyasında aslında birbirinin benzeri olmasına rağmen geçerlilikleri ve kapsamları farklılıklar gösteren bir çok sertifika programı bulunmakta. Özellikle sektörde profesyonel olarak çalışmak isteyenlerin bu sertifikaları alması artı bir değer olarak görülüyor. Ülkemizde en yaygın olanı ise ISTQB (International Software Testing Qualifications Board) tarafından verilmekte olan “Foundation Level” sertifikası.